SAMEN ELK TALENT VERSTERKEN

SCHEMA NEDERLANDS PROGRAMMA

Selecteer de dag om het betreffende schema te zien:

08:00 – 08:45

Registratie en ontvangst

08:45 – 09:00

Welkom en opening

09:00 – 10:15

Sessieronde 1

D16 _ Stichting Hoogbegaafd!: Kennissessie Werkgroep Onderwijs - Hoe kan gemeentebeleid de ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen ondersteunen?

Om te zorgen voor een ononderbroken ontwikkeling is het van belang om breder kijken dan alleen naar onderwijs. En om onderwijs en zorg als niet meer als aparte eilanden te beschouwen. De gemeente is een belangrijke partner in de ontwikkeling van kinderen en draagt de verantwoordelijkheid voor meerdere taken, of is daar ondersteunend in. Denk aan het consultatiebureau, kwaliteitskaders kinderopvang, peuterspeelzaal, sport, cultuur, leerplicht, jeugdzorg en meer.
Margarita Nawijn en Marijke van der Pal van de Werkgroep Onderwijs van Stichting Hoogbegaafd! gaan in op hoe je op al deze punten als gemeente de, veelal asynchrone, ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen en jongeren kunt ondersteunen.

 

Margarita Nawijn is ECHA-specialist, Novilo talentbegeleider en ervaringsdeskundig ouder. Marijke van der Pal is oud-leerkracht en ervaringsdeskundig ouder. Samen geven zij kennissessies aan politieke partijen en andere geïnteresseerde besturen.

D04 _ CBO: Ervaar ACP denken (Sternberg) als kracht achter signalering en verrijking binnen het Vooruitwerklab PO

Het CBO-Vooruitwerklab biedt momenteel aan diverse samenwerkingsverbanden, scholen en particulieren de mogelijkheid tot passend onderwijs aan kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid uit het basis- (groep 5 t/m 8) en voortgezet onderwijs.

Deze aangeboden bovenschoolse interventie heeft een verdiepend karakter. De leerlingen worden middels ongewone en complexe opdrachten gestimuleerd in het ontwikkelen van hun kwaliteiten en begeleid in het aanpakken van hun valkuilen en leerpunten. Ze krijgen inzicht in hun manier van denken, leren effectief samenwerken en doorzetten bij tegenslagen. Daarnaast ontwikkelen of versterken ze hun eigen (positieve) zelfbeeld.

In deze actieve workshop wordt vanuit een korte schets van het theoretisch kader, gebaseerd op de theorie van Sternberg, waarop het Vooruitwerklab is gestoeld, de manier van werken in het lab toegelicht. Daarbij ga je enkele werkvormen van het lab ervaren, wordt aandacht besteed aan stimulerend signaleren en de transfer naar de reguliere klas en gaan we in op de rol van de docent in het lab.

Natasja Talács-Tielenburg (MSc) en Rinske Zurhorst (MSc) zijn werkzaam als orthopedagoog bij het CBO Talent Development en tevens trainer van het CBO Vooruitwerklab.  Ook hebben beiden ervaring als leerkracht in het onderwijs.

D01 _ Monitoronderzoek: Van subsidieplan naar uitvoering: monitor subsidieregeling begaafde leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs

Sinds 2019 krijgen samenwerkingsverbanden passend onderwijs in het primair en voortgezet onderwijs subsidie om het onderwijs- en ondersteuningsaanbod voor begaafde leerlingen uit te breiden. De monitor brengt de subsidiebesteding en veranderingen hierin in kaart. Samenwerkingsverbanden krijgen jaarlijks en scholen tweejaarlijks een vragenlijst. In de eerste meting 2019-2020 waren regio’s nog vooral aan het voorbereiden. In de tweede meting 2020-2021 werd de focus verlegd naar de uitvoering van activiteiten, wel soms aangepast aan corona-omstandigheden. De derde meting 2021-2022 laat zien hoe het aanbod verder is verbeterd. De subsidie wordt uitgegeven aan o.a. plusvoorzieningen, onderwijszorgarrangementen, begeleiding van leerlingen maar ook aan kennisdeling en professionalisering onder professionals. De monitor geeft een beeld van hoe regio’s de subsidie uitgeven. Na een presentatie over de belangrijkste uitkomsten uit de monitor wordt aan de hand van citaten van scholen en samenwerkingsverbanden het gesprek aangegaan met het publiek over knelpunten en succesfactoren in het implementeren van onderwijsvernieuwingen voor begaafde leerlingen.

 

Marjolein Bomhof werkt vanaf 2015 bij Oberon als onderzoeker en projectleider. Haar expertise zit in het continuüm van onderwijs-ondersteuning-zorg en thema’s rondom kwaliteit van onderwijs en passend onderwijs. Zo doet ze onderzoek naar de aansluiting onderwijs-jeugdhulp en zorg in onderwijstijd. Hierbij voert ze regelmatig onderzoek uit naar specifieke doelgroepen zoals kinderen met ernstige dyslexie, kinderen met kenmerken van (hoog)begaafdheid en schooluitvallers. Als projectleider stuurt ze het 4-jarige monitoronderzoek aan over de subsidie voor leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid.

 

Anke Suijkerbuijk werkt sinds 2018 bij Oberon als onderzoeker aan verschillende kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeken en projecten. Anke werkt veel aan thema’s als passend onderwijs, de aansluiting onderwijs-zorg en voorschoolse educatie. Ze is al sinds het begin bij de monitor (hoog)begaafdheid betrokken geweest.

D05 _ Inner Development Goals: The Whole Human Approach: de vaste patronen verlaten

Samen ontdekken we de balans tussen leren en (persoons-)ontwikkeling. We gaan ons verdiepen in de ‘Inner Development Goals’. www.innerdevelopmentgoals.org

Theorie wordt gecombineerd met praktijk, waardoor je handvatten krijgt om direct in je eigen werk of studie aan de slag te gaan. Hoogbegaafden zijn creatieve denkers, met sterke cognitieve capaciteiten. Zij kunnen vaak minder
goed zichzelf zijn in ons onderwijssysteem, waardoor aanpassingsgedrag op de loer ligt. Voor hoogbegaafden is het daarom extra belangrijk om hoofd, hart en handen, noem het ons hele ‘zijn’, te integreren in het onderwijs. De natuur heeft een positieve invloed op onze mentale gezondheid. De natuur geeft je daarnaast de ruimte om jezelf te zijn, en versterkt je creatieve denkvermogen. De buitenomgeving helpt ons om meer in verbinding te komen met onszelf, de
ander en onze omgeving.
Kom zelf ervaren, stap uit je hoofd en spring in je lijf; reconnect yourself!

 

De workshop wordt gegeven door:

Merel Collenteur, ‘t Wylde Leren & Kabold

Katja van Dalen, NatuurlijkBegaafd

Tine Nieboer, Buitenveldertse Montessorischool

D13 _ Novilo: Passend onderwijs voor hb voor beleidsmakers

Hoe verhoudt hoogbegaafdheid zich nu tot je reguliere onderwijsopdracht en passend onderwijs? Zijn aparte scholen voor hoogbegaafde leerlingen nu juist een heel goed, of juist een heel slecht idee? Is hoogbegaafdheid eigenlijk wel iets? Is het meten van een IQ belangrijk?

 

Dit is maar een kleine greep uit de vragen die je te beantwoorden hebt als beleidsmaker in het onderwijs. Of je nu op een school werkt, bij een bestuur, bij passend onderwijs of in de gemeente, je bent geconfronteerd met hoogbegaafdheid. Maar wat moet je ermee? Verschillende experts roepen vrijwel tegengestelde antwoorden.

 

Tijl Koenderink deelt in deze presentatie een pragmatische aanpak gebaseerd op veel kennis van ‘het systeem’. Geen kant en klaar antwoord maar een aantal richtlijnen over hoe om te gaan met hoogbegaafdheid in het Nederlandse onderwijsbestel. De tweede helft van de sessie zal Tijl vragen beantwoorden van de deelnemers, bij voorkeur op basis van concrete vraagstukken uit je eigen school/regio.

 

Tijl Koenderink is specialist hoogbegaafdheid, ondernemer en auteur van de boeken ‘De 7 Uitdagingen’ en ‘Is het voor een cijfer?’. Waar Tijl voorheen vooral actief was als gastspreker en expert op het gebied van cognitief getalenteerde kinderen, houdt hij zich op dit moment vooral bezig op bestuursniveau. Tijl onderhoudt contacten met de overheid, samenwerkingsverbanden, diverse besturen en is actief rondom thema’s die te maken hebben onderwijsvernieuwing. Tijl is oprichter van opleidingsinstituut Novilo en oprichter van de School of Understanding.

10:15 – 10:45

Ochtendpauze

10:45 – 12:15

Sessieronde 2

KEYNOTE Prof.dr. Alexander Minnaert: Denken en handelen vanuit mogelijkheden, ja, maar vergeet onze dubbelbijzondere stem niet

Met voorbeelden vanuit eigen onderzoek naar dubbelbijzondere leerlingen (= leerlingen met een gave, maar ook met een psychopedagogische uitdaging) en hun leraren zal Alexander Minnaert de indringende boodschap onderbouwen dat veel potentieel verloren gaat als we voortkabbelen zoals het er nu vaak (noodgedwongen) in de onderwijspraktijk aan toe gaat. Vaak lopen we tegen grenzen en onmogelijkheden aan om deze leerlingen passend te ondersteunen met frustratie en voortijdig schoolverlaten tot gevolg. Denken en handelen vanuit wat wèl mogelijk is, vraagt van ons allen om buiten de lijntjes te kleuren en om grensverleggende uitdagingen aan te gaan zonder de bestemming vooraf te kennen. De cognitieve, sociaal-emotionele en motivationele wereld van deze leerlingen is immers veel complexer en veelzijdiger dan gedacht en de uitdagingen zijn immens. De oplossingen daarentegen zijn – zoals te horen is door te luisteren naar de stem van deze leerlingen zelf – vaak (maar niet altijd) ontluisterend fundamenteel. Een NL-alert is op zijn plaats om het groeipotentieel van deze jongeren blijvend te ondersteunen en hen voor te bereiden “op weg” naar een meer inclusieve samenleving.

D03 _ SLO: Het stimuleren van het welbevinden van kinderen en jongeren!

Voorwaarde om te kunnen leren, is dat je lekker in je vel zit. Zowel het fysieke, sociale en emotionele welbevinden moet hiervoor voor elkaar zijn. Dat blijkt in deze tijden van Covid niet zo eenvoudig te zijn. Kinderen worden ziek van de stress en het beroep dat op de zorg gedaan wordt, stijgt zorgwekkend (er zijn zeer lange wachtrijen). Kortom: extra aandacht voor bewegen in het onderwijs maar ook voor autonomie, relatie en competentie is belangrijk. In deze sessie komen verschillende hulpmiddelen langs die je hiervoor kunt inzetten, waaronder de gespreksplaat ‘Zit jij lekker in je vel?’. Samen gaan we aan de slag om te onderzoeken op welke manieren de materialen ingezet kunnen worden. Theorie en bewegen worden afgewisseld voor een positief effect op onze concentratie! Doe je mee?

 

Hanna Beuling is ECHA-specialist en als curriculumontwikkelaar werkzaam bij SLO, voornamelijk bij het onderdeel “Hoogbegaafdheid en talentontwikkeling”. Zij heeft ervaring in het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs.

 

Marloes Warnar is medewerker van het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling. Daarnaast is zij onderwijskundige, hersenwetenschapper en curriculumontwikkelaar bij SLO.

D07 _ Begaafd Onderwijs voor álle leerlingen

Begaafd Onderwijs is een visie op onderwijs die voortkomt uit de ervaring die is opgedaan bij de begeleiding van kinderen met kenmerken van begaafdheid.

Vanuit die visie volgt een onderwijsprogramma dat

  • uitdaagt,
  • aansluit bij de interesses van de leerling,
  • aan het denken zet en
  • tegemoet komt aan de (basis)behoeften autonomie, competentie en relationele verbondenheid.

In deze omgeving is het signaleren van begaafdheidskenmerken misschien wel letterlijk kinderspel. Kenmerkende eigenschappen, zoals het creatieve en snelle denken, de eindeloze vragen, de intensiteit, sensitiviteit en gedrevenheid kunnen dagelijks zichtbaar zijn omdat dit juist kwaliteiten zijn die worden aangemoedigd en aangesproken in het lesprogramma.

 

In deze workshop gaan we aan de slag met de Oplossing Experteaser. Dit is een proces waarbij je onder andere analytische, kritische en creatieve denkstrategieën toepast om problemen op te lossen. Je ervaart hoe je met groot gemak een rijk en uitdagend project neerzet. Je leert hoe je toekomstgerichte doelen en vaardigheden een centrale rol geeft in je onderwijspraktijk. Procesmatig en in samenhang – een aanpak die talenten stimuleert en kwaliteiten zichtbaar maakt. Een aanpak die aansluit bij de behoeften van kinderen met kenmerken van begaafdheid… waardoor ‘het signaleren’ op zichzelf misschien zelfs wel minder relevant wordt..?

 

Minka Dumont heeft ruim 20 jaar met begaafde leerlingen in het basisonderwijs gewerkt, waarvan 15 jaar in plusklassen. Deze ervaring neemt ze mee in haar trainingen. Dit maakt haar workshops enorm praktisch en inspirerend. Recente wetenschappelijke inzichten over leren en het onderwijs van de toekomst vormen de basis van de materialen en handreikingen die je in deze workshop ontvangt.

Prof.dr. Alexander Minnaert

12:15 – 13:15

Lunch

13:15 – 14:15

Sessieronde 3

D14 _ Vereniging BPS: Presentatie audit-systeem op basis van praktijkervaringen (al dan niet samen met betrokken talent-coördinatoren en leerlingen)

De Vereniging BPS ondersteunt en stimuleert al meer dan 15 jaar scholen om een kwalitatief goed en duurzaam aanbod van de hoogbegaafde leerling op de eigen school te realiseren. Dat doen we voor onze 80 leden uit het primair en voortgezet onderwijs; en we delen graag onze kennis met andere scholen en organisaties.

 

Al onze scholen hebben hun eigen beleid, aanpak en expertise als het gaat om onderwijs aan hoogbegaafden. Het is aan de school zelf hoe zij bijvoorbeeld omgaat met het identificeren van hb-leerlingen, met talentvol presteren en onderpresteren, met gewone hoogbegaafde en dubbel bijzondere leerlingen, met onderwijskundige en zorgaspecten rond hun hb-programma’s en ten slotte met professionaliseren van het personeel. Wat ons bindt hebben we beschreven in de gedragscode en in een checklist (hoe geef je hb-onderwijs vorm).

 

In deze workshop gaan wij in op onze visie op hoogbegaafdheid en schoolontwikkeling, onder andere op basis van de gedragscode en de checklist. Om de scholen op niveau te brengen en te houden hanteert de vereniging een op onderwijskundige ontwikkeling gericht systeem van audits dat de kwaliteit van het maatwerk voor deze kinderen eens per vier jaar evalueert.

 

De kennis uit die audits geeft nieuwe inzichten en biedt ruimte voor discussie binnen de vereniging en vanuit de vereniging met instellingen die zich vaak buiten de scholen het lot van (vaak dubbel bijzondere) hoogbegaafde kinderen aantrekken.

 

Aan het einde van de sessie:

  • Weten we meer van het werk van de Vereniging Begaafdheidsprofielscholen,
  • Nemen we beelden mee van hoe hb-leerlingen in deze scholen aan hun trekken komen,
  • Zijn de BPS-gedragscode en wijze van certificering bij BPS beter bekend,
  • En hebben we de grenzen van een zorggericht en onderwijsgericht benaderen van hb-kinderen verkend.

 

Marko Otten is voorzitter van de Vereniging BPS.

D10 _ SLO: Hoe ga je stimulerend signaleren?

Stimulerend signaleren is een integrale aanpak om zicht te krijgen op een leerling en zijn onderwijsbehoeften. De leerling zelf staat centraal en wordt aangesproken op zijn autonomie via rijke leerzame activiteiten die aansluiten bij zijn competenties. In een cyclisch proces van voortdurende verkenning kunnen zodoende talenten zichtbaar worden. Van daaruit wordt verder gekeken hoe je in gesprek samen tot persoonlijke ontwikkeldoelen kunt komen. Uiteraard ontvang je daarbij diverse hulpmiddelen om in de praktijk mee aan de slag te gaan. Zien we je dan?

 

Hanna Beuling is ECHA-specialist en als curriculumontwikkelaar werkzaam bij SLO, voornamelijk bij het onderdeel “Hoogbegaafdheid en talentontwikkeling”. Zij heeft ervaring in het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs.

 

Nora Steenbergen-Penterman is projectleider van het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling. Daarnaast is zij ECHA-specialist in Gifted Education, onderwijskundige, lerares met ervaring in het primair en voortgezet onderwijs en senior curriculumontwikkelaar bij SLO.

D17 _ Stichting Hoogbegaafd!: Droompanel met de Broedplaats Jongeren - Wat had en heb je nodig om je goed te kunnen ontwikkelen?

Onderzoek en praktijk gaan hand in hand. We weten steeds beter wat kinderen en jongeren met een hoog ontwikkelingspotentieel nodig hebben om zich ononderbroken te kunnen ontwikkelen. Hoe professionals in de zorg en het onderwijs hun talenten kunnen aanspreken en versterken. Om vooruit te leven is ook het goed om achteruit te kijken. Samen met panelvoorzitter Marije Miltenburg gaan de jongeren van de Broedplaats Jongeren in gesprek over hun ervaringen in het onderwijs en gaan zij dromen over hoe het anders kan: wat hadden zij nodig gehad om zich goed te kunnen ontwikkelen? Zijn ze dat ergens tegengekomen? Hoe gaan ze nu de toekomst tegemoet?

Als ervaringsdeskundigen weten jongeren zelf heel goed aan te geven wat zij nodig hebben en waarom. Vaak wordt er over jongeren gepraat bij het opstellen van maatwerk, bij verzuimaanpak, maar er wordt te weinig mét ze gepraat. Hun inspraak is nog niet goed geregeld. Tijdens het droompanel laten wij zien wat voor schat aan informatie, kennis en inzicht deze jongeren hebben.
Uiteraard mag het publiek ook vragen stellen. Samen weet je meer, kom je verder.

 

Marije Miltenburg is bestuurslid Onderwijs en Jeugd bij Stichting Hoogbegaafd! en coördineert binnen de stichting de Werkgroep Onderwijs.
De Werkgroep Onderwijs zet zich in voor beter passend onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen en studenten. Ook zetten wij ons in voor emancipatie en een positieve beeldvorming van deze leerlingen en studenten. Wij willen dat er gekeken wordt naar de kinderen zelf, naar wat zij nodig hebben en hoe zij zich evenwichtig kunnen ontwikkelen. Niet de kinderen in het systeem laten passen, maar het systeem om het kind heen laten passen.

 

De Broedplaats Jongeren is een platform waar hoogbegaafde jongeren elkaar weten te vinden, samen activiteiten ontplooien om elkaar te ondersteunen, kennis en ervaringen uitwisselen en als ervaringsdeskundigen ondersteunen zij de activiteiten van de Werkgroep Onderwijs.
Namens de Broedplaats Jongeren zijn aanwezig: Nina, Tom, Nadia en Esmee.

D02 _ Talentissimo: Vroeg signaleren van meer- en hoogbegaafde leerlingen

Hoe vroeger je slimme leerlingen kunt signaleren, hoe meer je voor ze kunt betekenen als leerkracht, IB’er of begeleider. Maar: meer- en hoogbegaafde leerlingen signaleren kan een flinke uitdaging zijn. Want waar kijk je eigenlijk naar, als je dat gaat doen? Er zijn meerdere signaleringsinstrumenten, zoals DHH en SIDI, maar zij zijn afhankelijk van observaties van gedrag en prestaties. Op het moment dat je een leerling treft die deze kenmerken in mindere mate laat zien, is het moeilijk om goed te kunnen signaleren. Dit kan bijvoorbeeld zo zijn bij een leerling met leerling die thuis geen Nederlands spreekt, en dingen zegt als “dat tafel”, of die leerling die door een leerstoornis niet laat zien wat hij of zij in huis heeft. Hoe kun je zo objectief mogelijk signaleren, om talent niet over het hoofd te zien? Tijdens deze sessie kijken we naar een stuk theorie én praktijk, waarbij we samen ook het nieuwe screeningsinstrument van SCALIQ doen. Dit instrument wordt tijdens de week van de conferentie officieel gelanceerd en in gebruik genomen op scholen in Nederland en België. De sessie wordt gegeven door Wendie Prins (leerkracht/ontwikkelaar van hb-onderwijs/begeleider) en Femke Hovinga (ontwikkelaar/onderzoeker/begeleider).

Wendie Prins is leerkracht en onderwijsontwerper met decennia ervaring. Ze werkt nu als teamleider en begeleider bij Talentissimo, expertisecentrum hoogbegaafdheid. Wendie weet hoe demotiverend school soms kan zijn: haar schoolervaring bestond uit goed opletten in de klas en vervolgens thuis apathisch op de bank hangen. Dat was voldoende voor het behalen van haar HAVO-, MEAO- en uiteindelijk HEAO-diploma. Wendie startte haar loopbaan bij een lokale bank waar ze zich opwerkte tot teamleider Binnendienst Bedrijven.

Wendie is altijd eerlijk en zichzelf. What you see is what you get! Ze had dan ook moeite met het politieke spel binnen de bank en werd door haar directheid omschreven als ‘de olifant in de porseleinkast’. Ze stopte bij de bank en ging reizen door Mexico.

Ze is zich vervolgens gaan verdiepen in een nieuw carrièrepad. Van jongs af aan is ze met veel plezier actief geweest in het begeleiden en trainen van de jeugd binnen een korfbalvereniging. Toen een interessetest vervolgens bevestigde dat haar hart ligt bij het helpen van anderen in hun ontwikkeling, besloot ze als zij-instromer te starten in het basisonderwijs. Vanaf dag één voelde ze zich verbonden met kinderen die anders denken. Ze daagden haar uit na te denken over de zin en onzin van de lessen en opdrachten uit de lesmethodes en bedacht samen met hen alternatieven.

Sindsdien verdiept ze zich in alles rondom hoogbegaafdheid van ‘leren leren’, het ombuigen van een fixed mindset tot het aanpassen van het onderwijsaanbod. Ze heeft plusklassen opgezet, lesgegeven in het voltijds HB-onderwijs en de opleiding Talentbegeleider bij Novilo gevolgd.

D08 _ IMAGE: Impact op begaafde leerlingen en professionalisering

Het landelijke onderzoek ‘IMpact of Activities in Gifted Education’ (IMAGE) brengt in kaart wat de impact is van de activiteiten die uitgevoerd worden om het onderwijs aan begaafde leerlingen te verbeteren in het kader van de OCW-subsidieregeling ‘Begaafde leerlingen in primair en voortgezet onderwijs’. Centraal staan de vragen: Wat werkt? En waardoor werkt het? IMAGE bestaat uit meerdere deelstudies (zie www.imageproject.nl) en projectleider Marjolijn van Weerdenburg geeft kort een schets hiervan.

Daarna komt de IMAGE-deelstudie gericht op de leerlingen met begaafdheidskenmerken aan bod. Onderzoekers Djoerd de Graaf en Harriët Prins gaan in op vragen als: Welke onderwijsaanpassingen bieden scholen voor welke leerlingen? En hoe beoordelen leerlingen deze onderwijsaanpassingen? Eerst geven ze sneak preview van de resultaten. Deze resultaten zijn gebaseerd op antwoorden van leerlingen en begaafdheidscoördinatoren van tientallen scholen in voortgezet en primair onderwijs. Vervolgens gaan Djoerd en Harriët in gesprek met de aanwezigen. Herkennen de aanwezigen de resultaten? Welke vragen zouden zij de onderzoekers mee willen geven voor de resterende jaren van het IMAGE-onderzoek?

Ten slotte komt de IMAGE-deelstudie gericht professionalisering aan bod. Anouke Bakx en Melissa in ’t Zandt gaan tijdens een interactieve workshop van een half uur in op de zin en onzin van professionalisering op het terrein van hoogbegaafdheid. Professionaliseringsvormen verschillen van elkaar. Wat werkt en wat niet? En hoe kun je slim kiezen voor professionaliseringsactiviteiten waar je écht iets aan hebt? In deze workshop ontmoeten praktijk en wetenschap elkaar en wordt ook een literatuurstudie over kenmerken van professionalisering kort toegelicht. Samen wordt besproken wat effectief is en welke factoren de effectiviteit belemmeren. Scholen kunnen hiermee meer ‘evidence-informed’ keuzes te maken voor professionalisering op het terrein van (hoog)begaafdheid.

Marjolijn van Weerdenburg is projectleider van IMAGE. Ze is als onderzoeker en docent verbonden de Radboud Universiteit. Ze is lid van het Behavioural Science Institute en het expertisecentrum Radboud Talent in Ontwikkeling (RATiO). Ze geeft les in de opleiding Pedagogische Wetenschappen en in de Radboud International Training on High Ability (RITHA). Haar onderzoek richt zich op effecten van onderwijsinterventies voor (hoog)begaafde leerlingen en de rol van cognitie, geheugen en taal in leerprocessen.

Djoerd de Graaf is hoofd van het cluster Onderwijs bij SEO Economisch Onderzoek. Djoerd is de afgelopen 25 jaar bij meerdere werkgevers in dienst geweest en heeft op het snijvlak van wetenschap en beleid verschillende functies bekleed. Hij is coördinator van de IMAGE-deelstudie leerlingenonderzoek en doet, gefinancierd door een andere NRO-subsidie, onderzoek naar de langetermijneffecten van onderwijsaanpassingen voor leerlingen met begaafdheidskenmerken.

Harriët Prins is werkzaam als onderzoeker bij het cluster Onderwijs van SEO Economisch Onderzoek. Harriët heeft zowel de master International Economics als de master Staats- en Bestuursrecht behaald. Tijdens haar studie heeft zij een aantal maanden in Zweden gestudeerd, aan Örebro University en Umeå University. Bij SEO werkt ze aan verschillende onderwijsprojecten, waaronder de IMAGE-deelstudie leerlingenonderzoek.

Anouke Bakx is bijzonder hoogleraar Begaafdheid aan de Radboud universiteit en lector Goed leraarschap, goed leiderschap aan Fontys hogescholen. Zij richt zich op docentprofessionalisering passend onderwijs voor (hoog)begaafde leerlingen. Ze is initiatiefnemer van de POINT-werkplaatsen en medeoprichter van het Wetenschappelijk Expertisecentrum RATIO. Binnen het IMAGE-project coördineert zij de studie naar de impact van docentprofessionalisering op het terrein van begaafdheidsonderwijs.

Melissa in ’t Zandt is als junior onderzoeker van het Expertisecentrum Nederlands betrokken bij IMAGE. Ze heeft in 2018 de Bachelor Pedagogische Wetenschappen en in 2020 de Research Master Behavioural Science aan de Radboud Universiteit afgerond. Bij het Expertisecentrum Nederlands werkt ze in verschillende onderzoeken omtrent leesonderwijs in het primair en voortgezet onderwijs. Binnen IMAGE is ze betrokken bij het leerlingenonderzoek en de deelstudie over professionalisering.

D06 _ Project Voorbeeldscholen voor Cognitief Sterk Functionerende leerlingen in Vlaanderen: kennisverspreiding in scholen via lerende netwerken

In 2020 maakte de Vlaamse minister van onderwijs, Ben Weyts, geld vrij ter ondersteuning van de doelgroep Cognitief Sterk Functionerende leerlingen. Tijdens de voorbije twee projectjaren brachten geselecteerde scholen die goede voorbeeldpraktijken op vlak van onderwijs voor deze leerlingen toepassen in kaart. Ze kregen ondersteuning van ETSN Talent Center Expertisecentrum TALENT van de KU Leuven om de praktijken ook wetenschappelijk te onderbouwen.

 

Naast het in kaart brengen en het wetenschappelijk onderbouwen van deze goede praktijkvoorbeelden, werd er ook aan de ankerscholen gevraagd de kennis breed te verspreiden in het Vlaamse onderwijsveld. Hiervoor maken we in het project gebruik van de methodiek van lerende netwerken waarin scholen leren van elkaar. Ongeveer 240 scholen werden het voorbije schooljaar op deze manier betrokken in een professionaliseringstraject. Deze methodiek van lerende netwerken om te professionaliseren kan ook worden vertaald naar een kleinere context, zoals een school, scholengroep of samenwerkingsverband. Het blijkt een zeer waardevol instrument om scholen te laten groeien op vlak van ondersteuning voor hun sterke leerlingen.

We delen uiteraard ook enkele goede praktijkvoorbeelden vanuit de ankerscholen voor het PO en het VO die ook werden gedeeld met de deelnemers van de lerende netwerken op vlak van stimulerend signaleren, hoe je kan inzetten op welbevinden en identiteitsontwikkeling en meer…

Verder tonen we ook enkele andere verwezenlijkingen van het project zoals de aanpassingen in de regelgeving die werden doorgevoerd vanuit onze adviezen, overgangsdocumenten die werden ontwikkeld voor kritieke overgangsmomenten en de concretisering van kwaliteitsverwachtingen voor de Cognitief Sterk Functionerende Leerlingen, waarmee scholen zelf kunnen evalueren hoe ver ze staan in het beleid voor deze doelgroep en wat ze kunnen doen om dit te verbeteren.

 

 

Sprekers:

Tine Vandenbogaerde, ECHA Practitioner; projectmedewerker en leraar verrijkingsklas in ankerschool Basisschool Erasmus in Deinze

Ignace Ryheul, ECHA specialist in Gifted Education; projectmedewerker in ankerschool Sint-Jozef Humaniora Brugge

Ilse Verhoeven, Projectcoördinator van het Project Voorbeeldscholen voor Cognitief Sterk Functionerende leerlingen voor Expertisecentrum TALENT van de KU Leuven en RITHA student

D09 _ CBO: Complexe vormen van samenwerking als motor voor (zelf) inzicht in het Vooruitwerklab VO

Met het Vooruitwerklab biedt CBO Talent Development aan samenwerkingsverbanden en scholen de mogelijkheid om passend onderwijs te verzorgen voor leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid niet alleen in het primair onderwijs, maar nu ook in het voortgezet onderwijs. Vanuit een korte schets van het theoretisch kader waarop het Vooruitwerklab is gestoeld, worden de pijlers, doelstellingen en manier van werken in het lab toegelicht.

We werken in het voortgezet onderwijs met complexe vormen van samenwerken waarbij we uitgebreid stil staan bij verschillende belangen binnen de samenwerking en het effect van de manier van communiceren ten einde een diepere laag op het gebied van (zelf) inzicht te kunnen bereiken. Tijdens de workshop kun je enkele werkvormen zelf ervaren en gaan we in op de rol van de docent in het lab.

Janneke Berendsen-Hulshof (ECHA-specialist) is hoofddocent aan de Radboud International Training on High Ability (RITHA) van het RadboudCSW en als trainer verbonden aan CBO Talent Development; het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek. Zij heeft ervaring als docent, mentor, coach en leerlingbegeleider in het voortgezet onderwijs.

14.15 – 15.15

Sessieronde 4

KEYNOTE Prof.dr. Tessa Kieboom & Prof.dr.ir. Kathleen Venderickx: De impact van embodio’s op jongeren met een sterk ontwikkelingspotentieel en hun omgeving

De keynote presentatie van prof.dr. Tessa Kieboom en prof.dr.ir. Kathleen Venderickx geeft inzicht in de valkuilen (embodio’s) die op de voorgrond treden bij het benutten van potentieel. Deze zijn afhankelijk van de eigenheid die jongeren met een sterk ontwikkelingspotentieel hebben als het gaat over het neerzetten van prestaties. De dynamiek die ouders en leraren met goedbedoelde reacties en interventies installeren wordt blootgelegd. Zo wordt zichtbaar dat vaak net het tegendeel bereikt wordt van wat de initiële intenties zijn.

 

Prof. dr. Tessa Kieboom verdiept zich sinds 1998 in hoogbegaafdheid. Ze startte haar loopbaan onder mentorschap van Prof. dr. Franz Mönks. Door haar jarenlange praktijkervaring met meer dan 10000 hoogbegaafde jongeren en volwassenen is ze uitgegroeid tot een veelgevraagde experte in Vlaanderen en Nederland. Haar boek ‘Hoogbegaafd als je kind (g)een einstein is’ is er een standaardwerk. Ze is bestuurder van Exentra en co-titularis van de Leerstoel Hoogbegaafdheid aan de Uhasselt.

 

Prof. dr. ir. Kathleen Venderickx was gedurende 15 jaar professor energietechnieken aan de UHasselt en tevens grondlegger van een aantal bedrijven in de energiesector in België. Ze combineerde haar studies met topsport en heeft vele jaren ervaring in het coachen van topsporters. Ze is bestuurder van Exentra waar ze al meer dan 10 jaar mee haar schouders onder zet. Samen met Tessa Kieboom schreef ze het boek ‘Meer dan intelligent’ en ze is co-titularis van de Leerstoel Hoogbegaafdheid aan de Uhasselt.

D11 _ Point: Professionaliseren op het gebied van (hoog)begaafdheid met enIQma

In de onderwijsonderzoekswerkplaats POINT verbinden we wetenschappelijk onderzoek en de onderwijspraktijk op het terrein van (hoog)begaafdheid. De leraren, pabo-docenten en onderzoekers binnen POINT hebben bestaande (wetenschappelijke) kennis en nieuwe inzichten over het werken met begaafde leerlingen vertaald naar een professionaliseringsvorm voor leerkrachten: het bordspel enIQma. EnIQma is een professionaliseringsspel over (hoog)begaafdheid voor het primair onderwijs. Met dit spel kunnen onderwijsprofessionals oefenen met signalen die mogelijk wijzen op (hoog)begaafdheid. Het spel besteedt aandacht aan feiten en fabels aan de hand van wetenschappelijke inzichten. We vertellen in deze sessie meer over hoe enIQma is ontwikkeld en hoe het kan worden ingezet. Natuurlijk spelen we ook het spel!

Nathalie Laurens heeft als plusklasleerkracht deelgenomen aan de onderzoekswerkplaats POINT en is mede-ontwikkelaar van het professionaliseringsspel enIQma. Ze begeleidt (hoog)begaafde kinderen bij praktijk Dubbel Plus.

Kim Smeets is coördinator en junior-onderzoeker bij de onderwijsonderzoekswerkplaats POINT040 in Eindhoven. Binnen de werkplaats doet zij o.a. onderzoek naar leerkrachtprofessionalisering en (hoog)begaafdheid .

Elise Samsen is coördinator en junior-onderzoeker bij de onderzoekswerkplaats POINT. In samenwerking met leerkrachten en pabo-docenten doet zij onderzoek naar (hoog)begaafdheid en hoogsensitiviteit.

D15 _ IMAGE: Impact op samenwerking binnen onderwijs en op rol van omgeving rondom begaafde leerling

Het landelijke onderzoek ‘IMpact of Activities in Gifted Education’ (IMAGE) brengt in kaart wat de impact is van de activiteiten die uitgevoerd worden om het onderwijs aan begaafde leerlingen te verbeteren in het kader van de OCW-subsidieregeling ‘Begaafde leerlingen in primair en voortgezet onderwijs’. IMAGE bestaat uit meerdere deelstudies (zie www.imageproject.nl).

Eén van deze IMAGE-deelstudies richt zich op samenwerking rondom (hoog)begaafdheid. In veel gevallen krijgen begaafde leerlingen nog niet de ondersteuning en uitdaging die ze nodig hebben. Dit kan te maken hebben met samenwerking binnen het onderwijs én met de samenwerking tussen externe partijen (zoals kinderopvang en jeugdhulp) en het onderwijs. Eveline Schoevers en Annabel Vaessen presenteren de eerste resultaten van een onderzoek over deze verschillende typen samenwerking. Er is onderzocht hoe deze eruit ziet en welke werkzame factoren en condities gelden voor een effectieve samenwerking binnen samenwerkingsverbanden. Er zijn individuele interviews en groepsinterviews gehouden allerlei betrokkenen op beleidsniveau binnen de samenwerkingsverbanden. Ook is er een vragenlijst afgenomen onder scholen, jeugdzorg- en kinderopvangorganisaties. De resultaten zouden een beter beeld kunnen geven van de manier waarop regio’s samenwerking vormgeven en inzicht in de manier waarop samenwerking rondom (hoog)begaafdheid verbeterd kan worden.

Een andere IMAGE-deelstudie heet ‘Interactieonderzoek’. In dit onderzoek richt Jessica Vergeer zich op de omgeving, ofwel het systeem rondom de leerling. In dat systeem zijn actoren aanwezig op het gebied van onderwijs (zoals leraren), beleid (zoals team- en schoolleiders) en familie (zoals ouders/verzorgers). Deze actoren rondom de leerling hebben in meer of mindere mate interactie met elkaar. Soms is die interactie succesvol en soms minder succesvol. Dit onderzoek focust op de impact van deze omgevings(f)actoren op onderwijsinterventies voor begaafde leerlingen. Het is aannemelijk dat het succes van deze interventies afhangt van de betrokkenheid van verschillende omgevings(f)actoren in het systeem om de leerling heen. Jessica zal de eerste resultaten presenteren en in gesprek gaan met de aanwezigen over deze resultaten. Het doel is om gezamenlijk meer inzicht te krijgen in onderliggende werkmechanismes (Wat werkt?) en condities (Waardoor?) van onderwijsinterventies voor begaafde leerlingen.

Eveline Schoevers is onderzoeker-adviseur bij Oberon en vandaar uit werkzaam als coördinator van de IMAGE-deelstudie ‘Samenwerking rondom (hoog)begaafdheid’. Na een bachelor Pedagogische Wetenschappen en een researchmaster Onderwijswetenschappen aan de Universiteit Utrecht is zij daar ook gepromoveerd op een praktijkgericht onderzoeksproject ‘Meetkunst’ naar het integreren van reken-wiskunde- en kunstonderwijs en het bevorderen van creativiteit van leerlingen in het basisonderwijs. Eveline is ook betrokken bij de uitvoering van het Monitoronderzoek in het kader van de subsidieregeling (hoog)begaafdheid in passend onderwijs.

Annabel Vaessen is als junior onderzoeker bij het Kohnstamm Instituut werkzaam op de IMAGE-deelstudies ‘Leerlingenonderzoek’ en ‘Samenwerking rondom (hoog)begaafdheid’ . In 2019 heeft ze een master Onderwijswetenschappen cum laude behaald aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is op dit moment betrokken bij onderzoek naar passend onderwijs (de evaluatie van de Wet passend onderwijs en IMAGE), naar burgerschapscompetenties van Nederlandse leerlingen en naar het bevorderen van kansengelijkheid in het mbo-hbo en in het po-vo bij de gemeente Amsterdam.

Jessica Vergeer werkt als PhD-kandidaat bij het Behavioural Science Institute (BSI) van de Radboud Universiteit Nijmegen op de IMAGE-deelstudie Interactieonderzoek. Voordat Jessica hiermee startte, heeft ze de Academische Lerarenopleiding Primair Onderwijs afgerond in Nijmegen. Ook heeft zij de master Developmental Cognitive Neuroscience aan de University of York behaald. Naast dat zij heeft gewerkt als leerkracht in het primair (begaafden)onderwijs, heeft zij gewerkt als junior onderzoeker bij het Developmental Social Neuroscience lab van de University of York en bij de Baby Brain and Behavior Group van de Tilburg University.

D12 _ Novilo: Dubbel bijzonder begeleiden in de praktijk

Wanneer hoogbegaafdheid samengaat met één of meer leer- of gedragsproblemen, spreken we van dubbel bijzonderheid. Vaak worden deze leerlingen in het onderwijs tegelijk onder- én overvraagd, onder én overprikkeld. In deze lezing onderzoeken we eerst de verschillende verschijningsvormen van dubbel bijzonderheid. We bespreken enkele misvattingen over dubbel bijzonderheid, misdiagnoses en de rol van labels: hoe helpend zijn deze in de praktijk en wat levert het focussen op sterke kanten op?

Vervolgens onderzoeken we onze verwachtingen van deze leerlingen in het onderwijs. Hoe kunnen we die laten overeenstemmen met de behoeften van de leerlingen zelf? Moet iedere leerling ultieme schoolse prestaties kunnen halen? We bekijken aan de hand van het model handelingsgericht werken van Pameijer wat er nodig is voor begeleiding in de praktijk. Hoe kun je gedrag waarnemen en begrijpen? En als je zover bent, hoe kun je duidelijkheid en veiligheid bieden aan dubbel bijzondere leerlingen zodat zij kunnen floreren en gelukkig zijn?

 

 

Dr. Mirjam Kabki is ECHA Specialist Hoogbegaafdheid en werkt sinds 2013 als trainer, opleider en materiaalontwikkelaar bij Novilo. Daarnaast coacht ze getalenteerde jongeren en jongvolwassenen op hun pad door het schoolsysteem en het leven daarna(ast). Ook is zij ECHA/RITHA scriptiebegeleider. Haar interessegebieden zijn hoogsensitiviteit, hoog bewustzijn, dubbel bijzonderheid en vernieuwend onderwijs voor iedereen.

Prof.dr. Tessa Kieboom

Prof.dr.ir. Kathleen Venderickx

15:15 – 15:45

Middagpauze

15:45 – 17:15

Plenaire afsluiting

17:15 – 17:45

Borrel

08:00 – 08:45

Registratie en ontvangst

08:45 – 09:00

Welkom en opening

09:00 – 10:00

Sessieronde 1

V10 _ Stichting Hoogbegaafd!: Kennissessie Werkgroep Onderwijs - Hoe kan gemeentebeleid de ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen ondersteunen?

Om te zorgen voor een ononderbroken ontwikkeling is het van belang om breder kijken dan alleen naar onderwijs. En om onderwijs en zorg als niet meer als aparte eilanden te beschouwen. De gemeente is een belangrijke partner in de ontwikkeling van kinderen en draagt de verantwoordelijkheid voor meerdere taken, of is daar ondersteunend in. Denk aan het consultatiebureau, kwaliteitskaders kinderopvang, peuterspeelzaal, sport, cultuur, leerplicht, jeugdzorg en meer.
Margarita Nawijn en Marijke van der Pal van de Werkgroep Onderwijs van Stichting Hoogbegaafd! gaan in op hoe je op al deze punten als gemeente de, veelal asynchrone, ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen en jongeren kunt ondersteunen.

 

Margarita Nawijn is ECHA-specialist, Novilo talentbegeleider en ervaringsdeskundig ouder. Marijke van der Pal is oud-leerkracht en ervaringsdeskundig ouder. Samen geven zij kennissessies aan politieke partijen en andere geïnteresseerde besturen.

V04 _ CBO: Ervaar ACP denken (Sternberg) als kracht achter signalering en verrijking binnen het Vooruitwerklab PO

Het CBO-Vooruitwerklab biedt momenteel aan diverse samenwerkingsverbanden, scholen en particulieren de mogelijkheid tot passend onderwijs aan kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid uit het basis- (groep 5 t/m 8) en voortgezet onderwijs.

Deze aangeboden bovenschoolse interventie heeft een verdiepend karakter. De leerlingen worden middels ongewone en complexe opdrachten gestimuleerd in het ontwikkelen van hun kwaliteiten en begeleid in het aanpakken van hun valkuilen en leerpunten. Ze krijgen inzicht in hun manier van denken, leren effectief samenwerken en doorzetten bij tegenslagen. Daarnaast ontwikkelen of versterken ze hun eigen (positieve) zelfbeeld.

In deze actieve workshop wordt vanuit een korte schets van het theoretisch kader, gebaseerd op de theorie van Sternberg, waarop het Vooruitwerklab is gestoeld, de manier van werken in het lab toegelicht. Daarbij ga je enkele werkvormen van het lab ervaren, wordt aandacht besteed aan stimulerend signaleren en de transfer naar de reguliere klas en gaan we in op de rol van de docent in het lab.

Natasja Tielenburg (MSc) en Rinske Zurhorst (MSc) zijn werkzaam als orthopedagoog bij het CBO Talent Development en tevens trainer van het CBO Vooruitwerklab.  Beiden hebben ook ervaring in het onderwijs.

V06 _ Janson Advies: Signaleren en waarderen van verschillen

De manieren waarop naar onderwijsresultaten en naar de leerlingen, die deze ’resultaten’ laten zien, wordt gekeken op veel scholen èn door de inspectie, past niet bij de rol die m.n. het primair onderwijs heeft. De WPO omschrijft die rol zo:

  1. Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen.
    Het wordt afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen.
  2. Het onderwijs richt zich in elk geval op de emotionele en de verstandelijke ontwikkeling, en op het ontwikkelen van creativiteit, op het verwerven van noodzakelijke kennis en van sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden.

 

Wie dit tot zich laat doordringen (en dat mag wel, na 37 jaar de wettelijke opdracht te zijn…) moet constateren dat verschillen tussen kinderen uitgangspunt zijn. Wat betekent dit voor de vorm en de inhoud van onderwijs dat hieraan niet alleen tegemoet wil komen, maar juist die verschillen recht wil doen. Niet door kinderen een etiket op te plakken, maar door hen een leeromgeving aan te bieden die ieder van hen volop uitdaagt en kansen biedt, maar daarbij kinderen niet voortdurend vergelijkt.

Wat hierbij wel en niet condities kunnen zijn, bespreken we in deze workshop.

 

Drs. D.J. Janson is ontwikkelaar, auteur, nascholer, teamcoach en onderwijsadviseur t.b.v. het po. Hij is afgestudeerd als leraar lager onderwijs (Den Haag), pedagoog (Rotterdam) en onderwijskundige (Utrecht). Ook is hij als inhoudelijk expert betrokken bij de verdere ontwikkeling van Je eigen leeromgeving (Jeelo), een projectmatige aanpak van thematisch onderwijs, waarmee alle vakken verbonden zijn. Hij was o.a. 8 jaar lid van de redactie van Talent en is lid van de klankbordgroep van het  National Talent Centre of the Netherlands

De afgelopen jaren is hij vooral bezig geweest met de vakinhoudelijke ontwikkeling van rekenen, spelling en andere taalaspecten. Hierover publiceerde hij diverse boeken. Zie zijn websites: janson.academy en hettaallab.nl.

V03 _ Novilo: Passend onderwijs voor hb voor beleidsmakers

Hoe verhoudt hoogbegaafdheid zich nu tot je reguliere onderwijsopdracht en passend onderwijs? Zijn aparte scholen voor hoogbegaafde leerlingen nu juist een heel goed, of juist een heel slecht idee? Is hoogbegaafdheid eigenlijk wel iets? Is het meten van een IQ belangrijk?

 

Dit is maar een kleine greep uit de vragen die je te beantwoorden hebt als beleidsmaker in het onderwijs. Of je nu op een school werkt, bij een bestuur, bij passend onderwijs of in de gemeente, je bent geconfronteerd met hoogbegaafdheid. Maar wat moet je ermee? Verschillende experts roepen vrijwel tegengestelde antwoorden.

 

Tijl Koenderink deelt in deze presentatie een pragmatische aanpak gebaseerd op veel kennis van ‘het systeem’. Geen kant en klaar antwoord maar een aantal richtlijnen over hoe om te gaan met hoogbegaafdheid in het Nederlandse onderwijsbestel. De tweede helft van de sessie zal Tijl vragen beantwoorden van de deelnemers, bij voorkeur op basis van concrete vraagstukken uit je eigen school/regio.

 

Tijl Koenderink is specialist hoogbegaafdheid, ondernemer en auteur van de boeken ‘De 7 Uitdagingen’ en ‘Is het voor een cijfer?’. Waar Tijl voorheen vooral actief was als gastspreker en expert op het gebied van cognitief getalenteerde kinderen, houdt hij zich op dit moment vooral bezig op bestuursniveau. Tijl onderhoudt contacten met de overheid, samenwerkingsverbanden, diverse besturen en is actief rondom thema’s die te maken hebben onderwijsvernieuwing. Tijl is oprichter van opleidingsinstituut Novilo en oprichter van de School of Understanding.

10:00 – 10:30

Ochtendpauze

10:30 – 12:00

Sessieronde 2

KEYNOTE Desirée Houkema: Betekenisvol leren en zingevend leven

Mensen met een sterk ontwikkelpotentieel zijn vaak al vanaf jonge leeftijd heel bewust en beleven hun binnen- en buitenwereld intens. Hun diepe voel- en denkprocessen kennen veel nuances en een hoge mate van complexiteit. Aandacht voor hun intuïtieve wijsheid en de diepgang van hun rijke innerlijke belevingswereld is daarom essentieel om hen betekenisvol te kunnen begeleiden in de verschillende contexten waarbinnen zij zich ontwikkelen (zowel thuis, op school/werk, als daarbuiten). Hoe kunnen we hen aanspreken om actief naar eigen mogelijkheden en behoeften een betekenisvolle bijdrage te willen leveren aan de maatschappij op een manier die bij hen past? Wat is nodig voor een zingevend leven waarin je ervaart dat je jezelf kunt zijn en tegelijkertijd een inspiratiebron bent voor anderen?

 

Leren omgaan met en afstemmen op een wereld die jou vaak niet begrijpt, betekent dat het belangrijk is je zelfbewustzijn te vergroten. Al doende kun je leren om op een creatieve manier je eigen leven betekenisvol invulling te geven, waarin je ook voldoende ruimte maakt voor creatieve zelfexpressie. De noodzaak hiertoe wordt met name duidelijk door te leren van tijdelijk vastgelopen kinderen en jongeren die in reguliere (onderwijs)contexten moeilijk hun weg vinden en steeds meer van zichzelf en anderen verwijderd raken. Wat dan ondersteunend is om weer ontwikkelruimte te kunnen ervaren, is een waarde(n)volle inspiratiebron voor het creëren van verrijkende ontwikkelomgevingen die voor veel meer mensen – in diverse contexten – van belang is.

 

In deze lezing word je meegenomen in het perspectief van jongeren en volwassenen (waaronder ouders). Vanuit hun doorleefde ervaringen in de zoektocht naar betekenisvol leren en leven, aangevuld met persoonlijke ervaringen, krijg je inzicht in de processen die een rol kunnen spelen. Deze uit het leven begrepen verhalen zijn tegelijkertijd een spiegel voor jezelf en inspireren om je eigen visie op zingevend leven verder te ontwikkelen. Zodat je van hieruit meer mogelijkheden kunt creëren die bijdragen om écht gezien te worden en jezelf te (durven laten) zien, zowel voor jezelf als voor de mensen die je ontmoet en met wie jij een stukje oploopt in hun leven.

 

Desirée Houkema is werkzaam voor het National Talent Centre of the Netherlands (NTCN). Daarnaast werkt ze vanuit haar passie voor begaafdheid, talentontwikkeling, creativiteit en persoonlijke groei als facilitator, trainer, coach, spreker en sparringpartner in haar eigen praktijk (Hoog)begaafdheid In-Zicht en binnen het landelijke netwerk Peers4Parents waar zij initiatiefnemer van is. Zij is ECHA Specialist in Gifted Education, psycholoog en als technisch cognitiewetenschapper afgestudeerd in de Kunstmatige Intelligentie. Vanuit haar diverse werkzaamheden draagt ze bij aan het creëren van stimulerende ontwikkelomgevingen die ruimte bieden voor creativiteit, talentontwikkeling en een evenwichtige persoonlijke ontwikkeling van kinderen, jongeren en volwassenen met een sterk ontwikkelpotentieel. Zij focust vooral op het welbevinden, de sociale en emotionele ontwikkeling en het creëren van mogelijkheden waarin mensen écht gezien worden en zichzelf (durven te laten) zien door aandacht te hebben voor hun rijke innerlijke belevingswereld en existentiële vragen. Het levensloopperspectief, de continue zoektocht naar zingeving en betekenisvol leren en leven staan daarbij centraal.

V07 _ SLO: Hoe ga je stimulerend signaleren?

Stimulerend signaleren is een integrale aanpak om zicht te krijgen op een leerling en zijn onderwijsbehoeften. De leerling zelf staat centraal en wordt aangesproken op zijn autonomie via rijke leerzame activiteiten die aansluiten bij zijn competenties. In een cyclisch proces van voortdurende verkenning kunnen zodoende talenten zichtbaar worden. Van daaruit wordt verder gekeken hoe je in gesprek samen tot persoonlijke ontwikkeldoelen kunt komen. Uiteraard ontvang je daarbij diverse hulpmiddelen om in de praktijk mee aan de slag te gaan. Zien we je dan?

 

Hanna Beuling is ECHA-specialist en als curriculumontwikkelaar werkzaam bij SLO, voornamelijk bij het onderdeel “Hoogbegaafdheid en talentontwikkeling”. Zij heeft ervaring in het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs.

Nora Steenbergen-Penterman is projectleider van het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling. Daarnaast is zij ECHA-specialist in Gifted Education, onderwijskundige, lerares met ervaring in het primair en voortgezet onderwijs en senior curriculumontwikkelaar bij SLO.

V09 _ Vereniging BPS: Presentatie audit-systeem op basis van praktijkervaringen (al dan niet samen met betrokken talent-coördinatoren en leerlingen)

De Vereniging BPS ondersteunt en stimuleert al meer dan 15 jaar scholen om een kwalitatief goed en duurzaam aanbod van de hoogbegaafde leerling op de eigen school te realiseren. Dat doen we voor onze 80 leden uit het primair en voortgezet onderwijs; en we delen graag onze kennis met andere scholen en organisaties.

 

Al onze scholen hebben hun eigen beleid, aanpak en expertise als het gaat om onderwijs aan hoogbegaafden. Het is aan de school zelf hoe zij bijvoorbeeld omgaat met het identificeren van hb-leerlingen, met talentvol presteren en onderpresteren, met gewone hoogbegaafde en dubbel bijzondere leerlingen, met onderwijskundige en zorgaspecten rond hun hb-programma’s en ten slotte met professionaliseren van het personeel. Wat ons bindt hebben we beschreven in de gedragscode en in een checklist (hoe geef je hb-onderwijs vorm).

 

In deze workshop gaan wij in op onze visie op hoogbegaafdheid en schoolontwikkeling, onder andere op basis van de gedragscode en de checklist. Om de scholen op niveau te brengen en te houden hanteert de vereniging een op onderwijskundige ontwikkeling gericht systeem van audits dat de kwaliteit van het maatwerk voor deze kinderen eens per vier jaar evalueert.

 

De kennis uit die audits geeft nieuwe inzichten en biedt ruimte voor discussie binnen de vereniging en vanuit de vereniging met instellingen die zich vaak buiten de scholen het lot van (vaak dubbel bijzondere) hoogbegaafde kinderen aantrekken.

 

Aan het einde van de sessie:

  • Weten we meer van het werk van de Vereniging Begaafdheidsprofielscholen,
  • Nemen we beelden mee van hoe hb-leerlingen in deze scholen aan hun trekken komen,
  • Zijn de BPS-gedragscode en wijze van certificering bij BPS beter bekend,
  • En hebben we de grenzen van een zorggericht en onderwijsgericht benaderen van hb-kinderen verkend.

 

Marko Otten is voorzitter van de Vereniging BPS

Desirée Houkema

12:00 – 13:00

Lunch

13:00 – 14:00

Sessieronde 3

V15 _ Spirare: Mijn kind is hoogbegaafd en/of hoog sensitief en past niet in het onderwijssysteem. Wat past wel?

“Ik heb een hekel aan school”. “Ik zie het nut er niet van in”. “Ik voel me alleen en onbegrepen”. “Ik wil zo niet meer leven”. Dit hoor je helaas maar al te vaak en overal in het land. Stel je voor dat je kind geen probleem heeft maar een waardevol signaal afgeeft dat hij/zij behoefte heeft zich te ontwikkelen vanuit wie hij/zij is en wat bij hem/haar past. Waar kan je dan heen in Nederland en hoe kom je daar? In deze presentatie worden de ‘niet-schoolse’ hoogbegaafde jongeren getypeerd. Er wordt een visie gegeven op het herontdekken van de navigatie van het leven vanuit autonomie. Een voorwaarde voor als je anders bedraad bent en buiten de lijntjes kleurt. Tot slot wordt een inkijkje gegeven in de ervaringen van Spirare Talent Valley, een ontwikkelomgeving opgericht in 2014, die wel passend is voor deze jongeren met kenmerken van hoogbegaafdheid en hoog sensitiviteit.

 

Bart Frumau-Luckman is als NavigationGuide sinds 2015 werkzaam bij Spirare Talent Valley. Hij is de initiatienemer van de actie ‘Past niet’ en de actie ‘Past Wel’. Hij heeft 240 km gefietst en 30 uur stilgezeten met een grote ster op zijn rug op een blow-up van een vormenstoof, symbolisch voor de thuiszitters die niet in het onderwijssysteem passen. Zijn aspiratie is het doorgronden, doorleven en doorgeven van de natuurlijke navigatie van het leven. Hij is geïnspireerd door mensen die puur zijn en wordt geraakt door mensen die groot zijn maar zich klein voelen omdat hun puurheid en navigatie is ontnomen. Hij heeft veel ervaring met jongeren, ouders en eenieder met kenmerken van hoogbegaafdheid en of hoog sensitiviteit omdat juist van hen gevraagd wordt om autonoom te navigeren. Zij lopen als eerste vast in oude neergaande ego-systemen en vormen de nieuwe mensgerichte generatie.

V11 _ Stichting Hoogbegaafd!: Droompanel met de Broedplaats Jongeren - Wat had en heb je nodig om je goed te kunnen ontwikkelen?

Onderzoek en praktijk gaan hand in hand. We weten steeds beter wat kinderen en jongeren met een hoog ontwikkelingspotentieel nodig hebben om zich ononderbroken te kunnen ontwikkelen. Hoe professionals in de zorg en het onderwijs hun talenten kunnen aanspreken en versterken. Om vooruit te leven is ook het goed om achteruit te kijken. Samen met panelvoorzitter Marije Miltenburg gaan de jongeren van de Broedplaats Jongeren in gesprek over hun ervaringen in het onderwijs en gaan zij dromen over hoe het anders kan: wat hadden zij nodig gehad om zich goed te kunnen ontwikkelen? Zijn ze dat ergens tegengekomen? Hoe gaan ze nu de toekomst tegemoet?

Als ervaringsdeskundigen weten jongeren zelf heel goed aan te geven wat zij nodig hebben en waarom. Vaak wordt er over jongeren gepraat bij het opstellen van maatwerk, bij verzuimaanpak, maar er wordt te weinig mét ze gepraat. Hun inspraak is nog niet goed geregeld. Tijdens het droompanel laten wij zien wat voor schat aan informatie, kennis en inzicht deze jongeren hebben.
Uiteraard mag het publiek ook vragen stellen. Samen weet je meer, kom je verder.

 

Marije Miltenburg is bestuurslid Onderwijs en Jeugd bij Stichting Hoogbegaafd! en coördineert binnen de stichting de Werkgroep Onderwijs.
De Werkgroep Onderwijs zet zich in voor beter passend onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen en studenten. Ook zetten wij ons in voor emancipatie en een positieve beeldvorming van deze leerlingen en studenten. Wij willen dat er gekeken wordt naar de kinderen zelf, naar wat zij nodig hebben en hoe zij zich evenwichtig kunnen ontwikkelen. Niet de kinderen in het systeem laten passen, maar het systeem om het kind heen laten passen.

 

De Broedplaats Jongeren is een platform waar hoogbegaafde jongeren elkaar weten te vinden, samen activiteiten ontplooien om elkaar te ondersteunen, kennis en ervaringen uitwisselen en als ervaringsdeskundigen ondersteunen zij de activiteiten van de Werkgroep Onderwijs.
Namens de Broedplaats Jongeren zijn aanwezig: Nina, Tom, Nadia en Esmee.

V02 _ Novilo: Motivatie en welbevinden hb’ers

Informatie volgt

V01 Talentissimo: Diversiteit in hoogbegaafdheid: de vele gezichten en niveaus van deze subpopulatie

De ene hoogbegaafde is de andere niet. De hoogte van het IQ, de afkomst, de levenservaringen… het zorgt voor een enorme diversiteit in de subpopulatie van 130+ IQ kinderen en volwassenen. Tijdens deze workshop komen de overeenkomsten en verschillen tussen hoogbegaafdheid (IQ 130+) & hyperhoogbegaafdheid (IQ 145+) aan bod en onderzoeken we wat we al weten, wat we graag zouden willen weten en natuurlijk wat je in de praktijk kunt toepassen. Je krijgt een gezicht bij de verschillende niveaus van hoogbegaafdheid en hoe dit tot uiting komt in de ‘echte wereld’. De workshop wordt gegeven door Femke Hovinga, onderzoeker en oprichter van Talentissimo (expertisecentrum hoogbegaafdheid met specialisatie 145+ IQ).

 

Femke Hovinga is sociaal ondernemer en onderzoeker. Ze weet uit ervaring welke uitdagingen hoogbegaafdheid met zich mee kunnen brengen. Ondanks een flinke portie potentie, presteerde ze jarenlang onder en ontwikkelde ze faalangst. Leerkrachten vonden haar een vreemde vogel, klasgenoten pestten. Met hangen en wurgen haalde Femke haar Havo-diploma, waarna ze opleidingen journalistiek en bedrijfskunde volgde. En eindelijk: uitdagingen werden kansen. Ze ontwikkelde zich door het deelnemen aan het studentenleven, de politiek en bestuurswerk. Ze volgde de opleiding tot talentbegeleider en specialiseerde zich vanuit daar in 145+ IQ. Femke verzorgt lezingen en trainingen, zowel bij expertisecentrum hoogbegaafdheid Talentissimo als op locatie. Naast Talentissimo houdt Femke zich bezig met onderzoek en het ontwikkelen van psychometrische instrumenten zoals IQ-testen voor (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen en jongeren bij SCALIQ en is ze regelmatig actief als spreker of dagvoorzitter op studiedagen en congressen. Femke is opgenomen als professional in het KwaliteitsRegister Hoogbegaafdheid.

V14 _ Novilo: Dubbel bijzonder begeleiden in de praktijk

Wanneer hoogbegaafdheid samengaat met één of meer leer- of gedragsproblemen, spreken we van dubbel bijzonderheid. Vaak worden deze leerlingen in het onderwijs tegelijk onder- én overvraagd, onder én overprikkeld. In deze lezing onderzoeken we eerst de verschillende verschijningsvormen van dubbel bijzonderheid. We bespreken enkele misvattingen over dubbel bijzonderheid, misdiagnoses en de rol van labels: hoe helpend zijn deze in de praktijk en wat levert het focussen op sterke kanten op?

Vervolgens onderzoeken we onze verwachtingen van deze leerlingen in het onderwijs. Hoe kunnen we die laten overeenstemmen met de behoeften van de leerlingen zelf? Moet iedere leerling ultieme schoolse prestaties kunnen halen? We bekijken aan de hand van het model handelingsgericht werken van Pameijer wat er nodig is voor begeleiding in de praktijk. Hoe kun je gedrag waarnemen en begrijpen? En als je zover bent, hoe kun je duidelijkheid en veiligheid bieden aan dubbel bijzondere leerlingen zodat zij kunnen floreren en gelukkig zijn?

 

 

Dr. Mirjam Kabki is ECHA Specialist Hoogbegaafdheid en werkt sinds 2013 als trainer, opleider en materiaalontwikkelaar bij Novilo. Daarnaast coacht ze getalenteerde jongeren en jongvolwassenen op hun pad door het schoolsysteem en het leven daarna(ast). Ook is zij ECHA/RITHA scriptiebegeleider. Haar interessegebieden zijn hoogsensitiviteit, hoog bewustzijn, dubbel bijzonderheid en vernieuwend onderwijs voor iedereen.

13:00 – 15:00

Sessieronde 3 & 4

V17 _ Theaterimprovisatie, een laagdrempelige interventie bij onderpresteren, rond de overgang naar het VO

In de puberteit zorgen hersenontwikkeling en hormonen voor vaak opvallende veranderingen in het uiterlijk en het gedrag, in een tijd dat juist het ‘bij de groep horen’ en ‘niet anders dan de ander zijn’ steeds belangrijker wordt. De hiermee vaak gepaard gaande emotionele instabiliteit en de grote gevoeligheid voor sociale acceptatie door leeftijdsgenoten, zijn twee van de oorzaken die kunnen leiden tot een verminderde interesse in schoolse taken, of zelfs het verloochenen van de eigen cognitieve capaciteiten in een poging sociale exclusie te voorkomen. Voor hoogbegaafde jongeren in deze levensfase betekent dit in het kort dat het risico op onderpresteren toeneemt. Dit kan grote gevolgen hebben voor het gevoel van welzijn en het toekomstig professionele en persoonlijke leven, aangezien onderpresteren op den duur kan leiden tot een vertekend (negatief) zelfbeeld, somberheid, angst, depressie en schooluitval. Voor iedereen die betrokken is bij het onderwijs aan deze jongeren, is het dan ook uitermate belangrijk antwoord te zoeken op de vraag: ‘Hoe kunnen wij onze jongeren met hoge cognitieve capaciteiten het beste ondersteunen, en tegelijkertijd ook tegemoet komen aan hun grote behoefte om bij de groep te horen?’

 

In een recent afgerond literatuuronderzoek heeft Daniëlle van Veeren beschreven hoe theaterimprovisatie op school (zogenaamde ‘toegepaste improvisatie’) een geschikte preventieve interventie kan zijn voor scholen die hun hoogbegaafde leerlingen meer in hun kracht willen zetten, op een laagdrempelige, niet-therapeutische manier die aansluit bij hun interesses en (vaak gedeelde) persoonlijkheidskenmerken. Denk hierbij aan ontdekkingsdrang, originaliteit, probleemoplossend vermogen, oplettendheid en creativiteit; kenmerken die niet alleen veel hoogbegaafde jongeren met elkaar gemeen hebben, maar die bovendien ook aan de fundamenten liggen van het improvisatietheater. En alhoewel er tot dusverre nog geen publicaties zijn verschenen van onderzoek dat zich specifiek richt op de effecten van toegepaste improvisatie op hoogbegaafde, onderpresterende leerlingen, valt uit gerelateerd onderzoek op te maken dat de gerichte improvisatiespellen en -oefeningen zowel intra- als interpersoonlijke vaardigheden kunnen versterken. Denk hierbij aan een verbetering van het divergent denken en communicatieve vaardigheden en het vergroten van de tolerantie voor onzekerheid en het maken van fouten. Daarnaast heeft een interventie met toegepaste improvisatie als voordeel dat het de hoogbegaafde onderpresteerder niet buiten de groep plaatst, maar dat het óók andere klasgenoten actief betrekt. Op die wijze stimuleert toegepaste improvisatie een inspirerende, veilige en open leeromgeving, waarmee een zeer belangrijke basis wordt gelegd om tot leren te komen.

 

Deze workshop is zowel theoretisch als praktisch. Een aantal voorbeelden van onderzoek naar improvisatie in verschillende settings zal worden uitgelicht, de met improvisatie te versterken vaardigheden in relatie tot onderpresteren worden besproken, en deelnemers ervaren zelf enkele laagdrempelige maar tegelijk krachtige improvisatiewerkvormen, onder leiding van improvisatietheaterdocent Bram Martens. Na de workshop hebben deelnemers voldoende ideeën en handvatten om de mogelijkheden van toegepaste improvisatie voor de eigen onderwijssetting verder te onderzoeken en kunnen zij ervaren werkvormen direct uitproberen in de eigen educatieve setting.

 

Daniëlle van Veeren is ECHA-specialist, eerste graad leerkracht humanistische levensbeschouwing (HVO) en voormalig PO-leerkracht. Nu begeleidt zij verrijkingsgroepen in de midden- en bovenbouw van het PO, en bij DNKRS in Amstelveen. Daarnaast heeft Daniëlle als speler en trainer jarenlange ervaring met improvisatietheater. Vanuit de behoefte aan een speelse manier van psycho-educatie, past Daniëlle werkvormen van improvisatietheater zeer regelmatig toe in haar eigen verrijkingslessen,

 

Bram Martens is zelfstandig improvisatietrainer voor onder andere Stichting Improbattle, waar improvisatietheater onder andere wordt ingezet om jongeren in een kwetsbare situatie sociaal vaardiger en weerbaarder te maken, of om docententeams beter te helpen communiceren. De theaterworkshops van Bram staan in het teken van durven, verbinden en positiviteit.

V16 _ Workshop ``Als het goed is voor de besten, ....``

Informatie volgt

14:00 – 15:00

Sessieronde 4

V12 _ Stichting Hoogbegaafd!: Inspiratiesessie Werkgroep Onderwijs - Passend onderwijs, emancipatie en positieve beeldvorming hoogbegaafdheid in de politiek

Al jaren lang wordt geconcludeerd dat het onderwijs aan kinderen met een hoog ontwikkelpotentieel niet passend genoeg is. En de cijfers liegen er niet om: 25%-40% van de naar schatting 15.000 thuiszitters is hoogbegaafd. Kinderen raken beschadigd, komen in de zorg terecht, lopen een schooltrauma op of krijgen te maken met misdiagnoses en complexe GZ problematiek.
Toch lijkt het of er maar mondjesmaat wat verandert. En de politiek gaat verder in het proces van passend onderwijs, op naar inclusief onderwijs.
Marije Miltenburg neemt jullie mee in het werk van de Werkgroep Onderwijs, onze aanpak en het creëren van de sense of urgency in de landelijke politiek.

 

Marije Miltenburg is bestuurslid Onderwijs en Jeugd bij Stichting Hoogbegaafd! en coördineert binnen de stichting de Werkgroep Onderwijs.
De Werkgroep Onderwijs zet zich in voor beter passend onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen en studenten. Ook zetten wij ons in voor emancipatie en een positieve beeldvorming van deze leerlingen en studenten. Wij willen dat er gekeken wordt naar de kinderen zelf, naar wat zij nodig hebben en hoe zij zich evenwichtig kunnen ontwikkelen. Niet de kinderen in het systeem laten passen, maar het systeem om het kind heen laten passen.

V08 _ Point: Professionaliseren op het gebied van (hoog)begaafdheid met enIQma

In de onderwijsonderzoekswerkplaats POINT verbinden we wetenschappelijk onderzoek en de onderwijspraktijk op het terrein van (hoog)begaafdheid. De leraren, pabo-docenten en onderzoekers binnen POINT hebben bestaande (wetenschappelijke) kennis en nieuwe inzichten over het werken met begaafde leerlingen vertaald naar een professionaliseringsvorm voor leerkrachten: het bordspel enIQma. EnIQma is een professionaliseringsspel over (hoog)begaafdheid voor het primair onderwijs. Met dit spel kunnen onderwijsprofessionals oefenen met signalen die mogelijk wijzen op (hoog)begaafdheid. Het spel besteedt aandacht aan feiten en fabels aan de hand van wetenschappelijke inzichten. We vertellen in deze sessie meer over hoe enIQma is ontwikkeld en hoe het kan worden ingezet. Natuurlijk spelen we ook het spel!

 

 

Nathalie Laurens heeft als plusklasleerkracht deelgenomen aan de onderzoekswerkplaats POINT en is mede-ontwikkelaar van het professionaliseringsspel enIQma. Ze begeleidt (hoog)begaafde kinderen bij praktijk Dubbel Plus.

Nanda Heikamp staat al ruim 20 jaar voor de klas en werkt sinds een aantal jaar op een school voor voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs. Eerder heeft Nanda plusklassen opgezet en gedraaid, deelgenomen aan de onderzoekswerkplaats POINT en het professionaliseringsspel enIQma mede ontwikkeld.

Kim Lijbers is coördinator en junior-onderzoeker bij de onderwijsonderzoekswerkplaats POINT073 in Den Bosch. Binnen de werkplaats doet zij o.a. onderzoek naar zelfbeeld en (hoog)begaafdheid.

V05 _ CBO: Complexe vormen van samenwerking als motor voor (zelf) inzicht in het Vooruitwerklab VO

Met het Vooruitwerklab biedt CBO Talent Development aan samenwerkingsverbanden en scholen de mogelijkheid om passend onderwijs te verzorgen voor leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid niet alleen in het primair onderwijs, maar nu ook in het voortgezet onderwijs. Vanuit een korte schets van het theoretisch kader waarop het Vooruitwerklab is gestoeld, worden de pijlers, doelstellingen en manier van werken in het lab toegelicht.

We werken in het voortgezet onderwijs met complexe vormen van samenwerken waarbij we uitgebreid stil staan bij verschillende belangen binnen de samenwerking en het effect van de manier van communiceren ten einde een diepere laag op het gebied van (zelf) inzicht te kunnen bereiken. Tijdens de workshop kun je enkele werkvormen zelf ervaren en gaan we in op de rol van de docent in het lab.

Janneke Berendsen-Hulshof (ECHA-specialist) is hoofddocent aan de Radboud International Training on High Ability (RITHA) van het RadboudCSW en als trainer verbonden aan CBO Talent Development; het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek. Zij heeft ervaring als docent, mentor, coach en leerlingbegeleider in het voortgezet onderwijs.

V13 _ Cedin: Het (mis)matchmodel: Begaafd onderwijs vanuit bio-ecologisch perspectief

In deze bijeenkomst vertelt Ragnild Zonneveld over de achtergrond en toepassing van het (mis)matchmodel, dat is geïnspireerd door het bio-ecologische perspectief en op basis van literatuuronderzoek is ontwikkeld.
In de dagelijkse praktijk ziet Ragnild vaak hoogbegaafde kinderen, die om de een of andere reden tegen knelpunten in hun ontwikkeling zijn aangelopen. Die zijn vastgelopen in het onderwijs en/of in zichzelf. Hoogbegaafdheid lijkt daarin regelmatig de verklarende factor, maar is zelden de enige.
Het (mis)matchmodel is haar vertaling van het werk van Bronfenbrenner (1979) en Thomas & Chess (1977) naar de begaafde leerling. Een verklarend model dat kijkt naar de brede aanleg en ontwikkeling van het kind in/en de context. Het kan ondersteuning bieden bij oplossings- en handelingsgericht werken met leerlingen die knelpunten ervaren.

 

Ragnild Zonneveld is ECHA specialist in Gifted Education en Jonge Kind Specialist. Daarnaast is ze voorzitter van het landelijke ECHA Netwerk. In de dagelijkse praktijk is ze werkzaam bij Cedin als senior onderwijsadviseur hoogbegaafdheid en pedagogisch coach. Ze begeleidt in haar werk samenwerkingsverbanden, scholen, kinderopvangorganisaties, kindcentra, ouders en kinderen op het gebied van hoogbegaafdheid en ontwikkelingsvoorsprong. Tevens is ze docent van de jaaropleiding tot Specialist hoogbegaafdheid bij Cedin.

15:00 – 15:30

Middagpauze

15:30 – 16:15

KEYNOTE Tijl Koenderink: De zeven fases

In deze presentatie zet Tijl Koenderink met een knipoog de zeven fases waar veel begeleiders van begaafde leerlingen doorheen gaan. Van IQ als een ‘ding’ naar ondersteuningsvraag. Van modellen tot eigenschappen. Vanuit deze fases kijkt Tijl vooruit naar de toekomst van het begaafdenonderwijs en welke onontgonnen gebieden er daarin nog zijn.

 

Tijl Koenderink is specialist hoogbegaafdheid, ondernemer en auteur van de boeken ‘De 7 Uitdagingen’ en ‘Is het voor een cijfer?’. Waar Tijl voorheen vooral actief was als gastspreker en expert op het gebied van cognitief getalenteerde kinderen, houdt hij zich op dit moment vooral bezig op bestuursniveau. Tijl onderhoudt contacten met de overheid, samenwerkingsverbanden, diverse besturen en is actief rondom thema’s die te maken hebben onderwijsvernieuwing. Tijl is oprichter van opleidingsinstituut Novilo en oprichter van de School of Understanding.

Tijl Koenderink

16:15 – 17:00

Afsluiting

KEYNOTE Anouke Bakx: Waar ga jij van aan?! Wetenschap & praktijk: samen komen we verder

Om goed tot leren en (brede) ontwikkeling te kunnen komen, is het belangrijk dat de juiste snaar wordt geraakt. Wat maakt dat de ene leerkracht/professional/ouder kinderen weet te boeien en uit weet te dagen terwijl dat voor anderen een flinke uitdaging kan zijn? Deze presentatie gaat over wat mensen in beweging brengt. Het eerste deel gaat over wat hoogbegaafde leerlingen nodig hebben van een goede leraar of begeleider en hoe je daaraan tegemoet kunt komen. In het tweede deel van de presentatie staat de leerkracht/professional/ouder centraal: waar ga jij van aan?! Bevindingen vanuit onderzoek en wetenschap worden verbonden met de (onderwijs)praktijk.

 

Anouke Bakx is bijzonder hoogleraar Begaafdheid aan de Radboud Universiteit en lector Goed leraarschap, goed leiderschap bij Fontys Hogeschool Kind en Educatie (FHKE). Anouke houdt zich bezig met onderzoek, onderwijs en docentprofessionalisering op het terrein van passend onderwijs voor (hoog)begaafde leerlingen en studenten. Ze is initiatiefnemer van de POINT-werkplaatsen (Passend Onderwijs Ieder Nieuw Talent) en medeoprichter van het Wetenschappelijk Expertisecentrum RATIO.
Vanuit haar verschillende rollen werkt Anouke met veel partijen samen om wetenschap en praktijk te verbinden. Alleen als wetenschap, praktijk en beleid intensief samenwerken, kan er iets veranderen als het gaat om goed passend onderwijs voor begaafde leerlingen.

Anouke Bakx

17:00 – 17:30

Borrel